Wielcy nauki - Włodzimierz Sieradzki

 

http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/98429/385619c090d076929871f14ff02f8924/

Włodzimierz Sieradzki (ur. 22 października 1870 w Wieliczce, zamordowany z 3/4 lipca 1941 we Lwowie) – polski lekarz, specjalista medycyny sądowej.
W latach 1881-1888 uczęszczał do gimnazjum św. Anny w Krakowie ale ostatnie lata szkoły średniej odbył w Jaśle. Studia medyczne rozpoczął w 1888 r. na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie otrzymał złote stypendium im. cesarza Franciszka Józefa i cesarzowej Elżbiety. W dniu 11 lipca 1894 r. uzyskał dyplom doktora wszech nauk lekarskich. W dniach od 10 listopada 1895 r. do 10 lipca 1896 r. odbywał studia uzupełniające w zakresie medycyny i toksykologii sądowej w Paryżu, dzięki uzyskanemu stypendium im. Kasperka na mocy Uchwały Senatu Akademickiego Uniwersytetu Jagiellońskiego.
W dniu 15 lipca 1896 r. został mianowany biegłym sądowym na okręg krakowski przez Sąd Krajowy w Krakowie. W dniu 1 października 1898 r. powierzono mu organizację Zakładu Medycyny Sądowej przy Uniwersytecie we Lwowie i jego kierownictwo. Funkcje kierownika pełnił nieprzerwanie przez 42 lata do 1941 r. W 1899 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego medycyny sądowej.
Autor licznych publikacji z medycyny sądowej o kierunku ściśle przyrodniczym. W swoich badaniach koncentrował się nad wpływem tlenku węgla na poszczególne barwniki krwi takie jak: hemogloninę, hematynę alkaliczną i kwaśną, hematoporfinę kwaśną i alkaliczną. Razem z Leonem Wachholzem był twórcą nowej metody oznaczania hemoglobiny tlenkowo-węglowej – tzw. "próba Wachholza-Sieradzkiego", która weszła do piśmiennictwa sądowo-lekarskiego na całym świecie. To z jego inicjatywy w 1927 r. przy Zakładzie Medycyny Sądowej Uniwersytetu we Lwowie powstała pracownia do badań chemiczno-toksykologicznych.
Od 1899 r. profesor medycyny sądowej na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza, propedeutyki lekarskiej na Wydziale Lekarskim, kilkakrotnie Dziekan Wydziału Lekarskiego, rektor UJK w roku akademickim 1924/25, kawaler francuskiej Legii Honorowej, członek honorowy Towarzystwa Lekarskiego w Wilnie i Lwowie.
Zginął w egzekucji grupy profesorów lwowskich, zamordowanych przez Niemców w nocy z 3 na 4 lipca 1941 na Wzgórzach Wuleckich.

Strona na Wikipedii

Stanisław Fryze

Stanisław Fryze (ur. 1 grudnia 1885 w Krakowie, zm. 3 marca 1964 w Gliwicach) – polski inżynier elektryk, współtwórca podstaw elektrotechniki teoretycznej, profesor Politechniki Lwowskiej i Politechniki Śląskiej.
Stanisław Fryze był drugim z trzech synów Stanisława i Marii Pini. W 1905 uzyskał dyplom ukończenia Wyższej Szkoły Przemysłowej w Krakowie. Następnie rozpoczął pracę w krakowskich zakładach Siemens-Schuckert. W latach 1906–1907 odbył służbę wojskową w Poli, po czym powrócił do pracy w zakładach Siemensa, jako elektromonter we Lwowie, a w latach 1912–1913 w centrali w Wiedniu. Ponieważ w 1913 rozpoczął studia na Kursie Elektrotechnicznym lwowskiej Szkoły Politechnicznej, zrezygnował z pracy w koncernie, zostając nauczycielem w Państwowej Szkole Przemysłowej we Lwowie. Po wybuchu I wojny światowej został powołany do Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine, służył między innymi na pancernikach "Tegetthoff" i "Árpád". Urlopowany w kwietniu 1917, zaliczył w ciągu dwóch następnych miesięcy program studiów, uzyskując dyplom ukończenia Oddziału Elektrotechnicznego Wydziału Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej. W tym czasie ożenił się również z Anną Krypiakiewicz.
Po zakończeniu działań wojennych powrócił do Lwowa. Podczas wojny polsko-bolszewickiej był, w randze podporucznika, komendantem warsztatów samochodowych Dowództwa Okręgu Generalnego Lwów. W 1921 roku ponownie został nauczycielem Państwowej Szkoły Przemysłowej. 12 stycznia 1924 roku uzyskał tytuł doktora nauk technicznych, w październiku następnego roku został profesorem nadzwyczajnym Katedry Elektrotechniki Ogólnej Politechniki Lwowskiej, zastępując zmarłego profesora Romana Dzieślewskiego. W październiku 1934 roku został profesorem zwyczajnym. Po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną we wrześniu 1939 pozostał na stanowisku, podobnie było po wkroczeniu wojsk niemieckich w 1941 i ponownie radzieckich w 1944. W latach 1943–1945 pełnił także funkcje dziekana Wydziału Elektrycznego. Został aresztowany przez Rosjan w styczniu 1945 roku i do jesieni pracował przymusowo w kopalniach węgla Donbasu.
W czerwcu 1946 został zmuszony do opuszczenia Lwowa i przyjechał na Śląsk. Został profesorem Politechniki Śląskiej i kierownikiem Katedry Podstaw Elektrotechniki. Do 1948 był również dziekanem Wydziału Elektrycznego. W czerwcu 1952 został członkiem tytularnym, zaś w 1957 rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk. W 1955 został członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Fizycznego. Był odznaczony Krzyżem Kawalerskim (1954) i Komandorskim (1957) Orderu Odrodzenia Polski. Na emeryturę przeszedł w 1960 roku. Zmarł 3 marca 1964 roku i został pochowany na Cmentarzu Lipowym w Gliwicach. Rok później w budynku Wydziału Elektrycznego została odsłonięta tablica pamiątkowa poświęcona jego pamięci, zaś w 1989 otrzymał pośmiertnie tytuł członka honorowego Stowarzyszenia Elektryków Polskich.

Strona na Wikipedii 

Prace S. Fryze w sieci.  

Jan Łopuszański

Jan Łopuszański (ur. 5 sierpnia 1875 we Lwowie, zm. 4 maja 1936 we Lwowie) – polski inżynier hydrotechnik, profesor i rektor Politechniki Lwowskiej, minister robót publicznych.
Urodził się we Lwowie w polskiej rodzinie inteligenckiej. Szkołę średnią ukończył we Lwowie. W 1899 ukończył studia na Wydziale Inżynieryjnym Politechniki Lwowskiej, po czym przez 10 lat pracował w Krajowym Biurze Melioracji we Lwowie, gdzie kierował m.in. pracami melioracyjnymi i regulacyjnymi w dorzeczu Dniestru. Od 1909 był zastępcą profesora melioracji rolniczej Politechniki Lwowskiej. W 1911 obronił doktorat, w 1913 mianowany profesorem nadzwyczajnym budownictwa wodnego. W czasie I wojny światowej studiował w Szwajcarii problemy budownictwa wodnego. Od 1919 był profesorem zwyczajnym budownictwa wodnego Politechniki Lwowskiej, zaś w latach 1922–1923 ministrem robót publicznych. W roku 1924/25 był dziekanem Wydziału Komunikacji a w roku 1925/26 rektorem Politechniki Lwowskiej.
Utworzył pierwszą w Polsce dużą stację melioracyjną przy Politechnice Lwowskiej w miejscowości Fredrow (majątek Małopolskiego Towarzystwa Rolniczego) w powiecie rudeckim na ziemi lwowskiej.

Strona na Wikipedii 

Rada Naukowa Wychowania Fizycznego.

Posiedzenie Rady Naukowej Wychowania Fizycznego w sali konferencyjnej Ministerstwie Spraw Wojskowych w Warszawie (22 kwietnia 1932 r.). Widoczni m.in.: przewodniczący marszałek Józef Piłsudski (siedzi 5. z lewej), minister minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego Janusz Jędrzejewicz (siedzi 4. z lewej), minister spraw wewnętrznych Bronisław Pieracki (siedzi 6. z lewej), generał Stanisław Rouppert (siedzi 7. z lewej), pułkownik Juliusz Ulrych (stoi za B. Pierackim), pułkownik Władysław Kiliński (stoi za J. Piłsudskim), pułkownik Aleksander Bobkowski (stoi 1. z prawej), profesor Stanisław Ciechanowski (siedzi 3. z lewej).

http://www.audiovis.nac.gov.pl/obraz/210715/793741d54b00253006453742ad4ed534/ 

Rada Naukowa Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego – została powołana w 1927 roku. Jej pierwszym przewodniczącym był marszałek Józef Piłsudski. Rada była organem doradczym przy Ministerstwie Spraw Wojskowych. Jej zadaniem było prowadzenie badań naukowych, wydawanie opinii i stawianie wniosków w zakresie powszechnego wychowania fizycznego w sprawach wniesionych do tejże Rady przez Państwowy "Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego. W skład Rady wchodzili:
- Minister Spraw Wojskowych,

- osoby powołane przez Ministra Spraw Wojskowych w porozumieniu z Ministrami Spraw Wewnętrznych oraz Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego spośród uczonych i znawców wychowania fizycznego oraz "wybitnych higienistów" i pedagogów,

- Dyrektor Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego,

- Dyrektor Departamentu Służby Zdrowia w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych,

- urzędnik Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. 

Posiedzenie Rady Naukowej Wychowania Fizycznego w sali konferencyjnej Ministerstwie Spraw Wojskowych w Warszawie (22 kwietnia 1932 r.).  Marszałek Józef Piłsudski (2. z lewej) przed samochodem w rozmowie z szefem gabinetu ministra spraw wojskowych majorem Adamem Sokołowskim (3. z prawej) po posiedzeniu rady naukowej. Widoczni: generał Stanisław Rouppert (2. z prawej) i pułkownik Władysław Kiliński (1. z prawej).

http://www.audiovis.nac.gov.pl/obraz/210716:1/