Cmentarz Powązkowski cz. I

Cmentarz Powązkowski. Brama Św. Honoraty.

http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/85264:1/

 

Cmentarz został założony 4 listopada 1790, na działce podarowanej przez rodzinę Szymanowskich. Poświęcono go 20 maja 1792 i początkowo zajmował powierzchnię ok. 2-2,5 ha.W 1792 ukończono tam budowę kościoła św. Karola Boromeusza, ufundowanego przez duchowieństwo warszawskie, a zaprojektowanego przez Dominika Merliniego. Jeszcze przed poświęceniem cmentarza wystawiono tam również tzw. katakumby.Cmentarz był wielokrotnie powiększany i dziś zajmuje 43 ha (dla porównania Watykan – 44 ha).
W czasie II wojny światowej sama nekropolia nie ucierpiała zbytnio, ale pod koniec wojny spłonął kościół i zabudowania kancelarii (m.in. archiwum cmentarne). Jeszcze w czasie okupacji na terenie cmentarza działała Armia Krajowa – były tu składy broni, odbywały się wykłady wojskowe, tędy też szły transporty żywności do getta warszawskiego.
Wśród ok. 1 miliona osób, pochowanych jest bardzo wielu znanych i zasłużonych Polaków i Polek, w tym żołnierze powstań narodowych od insurekcji kościuszkowskiej do powstania warszawskiego, działacze niepodległościowi, wybitni pisarze, poeci, uczeni, artyści, myśliciele, lekarze, prawnicy, duchowni. Część z nich spoczęła w założonej w 1925 Alei Zasłużonych. Po 1945 w budynku katakumb zorganizowano mauzoleum, gdzie złożono prochy zamordowanych w obozach koncentracyjnych.

Grób księdza Ignacego Skorupki.

http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/85274:1/

Grób Bolesława Prusa.

http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/85488:1/ 

 Grób Mieczysława Brzezińskiego.

 

Grób śpiewaczki Wiktorii Kaweckiej.

http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/85498:1/

 Grób kompozytora Ignacego Komorowskiego.

--------------------------------------

Strona na Wikipedii 

Strona nieoficjalna 

Warszawa - Dworzec Wileński

Dworzec Wileński (marzec 1939 r.).

http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/83669/2621d6a46825b2c378a4816249b11369/

Dworzec Wileński - nazywany pierwotnie Petersburskim, powstał w 1863 jako czołowa stacja początkowa Kolei Warszawsko-Petersburskiej, czyli linii kolejowej z Warszawy do Petersburga (przez Wilno). Również jest jednym z pierwszych dworców kolejowych w Polsce. Projektantem dworca był absolwent cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, Narcyz Zborzewski. Pierwszy gmach zlokalizowany był przy ul. Wileńskiej.

W 1915 wycofujący się z Pragi Rosjanie wysadzili budynek dworca w powietrze, a na jego miejscu wybudowano w latach 1927-1928 istniejący do dziś gmach Dyrekcji Polskich Kolei Państwowych, obecnie siedziba spółki PKP Polskie Linie Kolejowe. Po odzyskaniu niepodległości zmieniono nazwy dworców w Warszawie - Petersburski przemianowano na Wileński (był to główny kierunek obsługiwany stąd, a jednocześnie nazwa ulicy, przy której się znajdował). Funkcje dworcowe przejął prowizoryczny budynek na końcu torów, które znajdowały się w miejscu obecnej Al. "Solidarności", od strony ul. Targowej. W roku 1949, w związku z budową trasy WZ do ul. Radzymińskiej i koniecznością wyeliminowania skrętu do stacji Stalowa, przedłużono tu linię kolei wąskotorowej radzymińskiej, której stacja końcowa miała nazwę Warszawa Targowa. Ulica, a następnieTrasa WZ została przebita przez teren torów pasażerskich początkowego Dworca Wileńskiego, a ruch pasażerski przeniesiono na dawne tory towarowe. Zburzono wtedy część prowizorycznego dworca. Ciasny budynek dworca przetrwał jednak wiele lat, a swój żywot skończył w latach 50. XX wieku.

 

 Wygląd zewnętrzny budynku dworca od strony ul. Targowej (1932 r.).

http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/83665/1ac258e17e186dff5b8431b21de26e80/

---------------------------------------

Artykuł na Wikipedii  

Warszawa - "Prudential" i Dworzec Główny.

Budowa "Prudentialu" 1932 r.

"Prudential" – warszawski wieżowiec, wybudowany w latach 1931-1933 w stylu art déco, jako siedziba angielskiego Towarzystwa Ubezpieczeń „Prudential” (Przezorność).

Budynek stał się symbolem nowoczesnej Warszawy lat 30. Miał wysokość 16 pięter (66 m), co czyniło go w ówczesnym czasie jednym z najwyższych budynków w Polsce i jednym z najwyższych wieżowców (drugim) w Europie. W dolnej części budynku znajdowała się przestrzeń biurowa, w wieży mieściły się luksusowe apartamenty. Znajduje się on przy placu Powstańców Warszawy (dawniej plac Napoleona, plac Warecki). Budynek zaprojektował Marcin Weinfeld, stalową konstrukcję spawaną ustawioną na żelbetowych fundamentach biurowca zaprojektowali Stefan Bryła i Wienczesław Poniż. Do budowy użyto 2 mln cegieł pustakowych, 2 tys. t cementu, 1500 t stali.

  

  "Prudential" w październiku 1936 r.

http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/92513/0e47426a39125895839d8272249bf33e/

Strona na Wkipedii 

Artykuł na "Bryła"

 -----------------------------------------------------

 Makieta Dworca Głównego.

Dworzec Główny – nieistniejący dworzec kolejowy w przedwojennej Warszawie, ówcześnie jeden z najnowocześniejszych w Europie. Dworzec usytuowany był wzdłuż Alei Jerozolimskich, pomiędzy ulicami Marszałkowską i Emilii Plater (obecnie w tym miejscu znajduje się podziemna stacja Warszawa Śródmieście).

Pierwsza koncepcja wspólnego dworca dla wszystkich linii kolejowych przebiegających przez Warszawę powstała w 1879 roku. Realizację tej myśli umożliwiła jednak dopiero przebudowa Warszawskiego Węzła Kolejowego zapoczątkowana w 1921 roku, która spowodowała konieczność wyburzenia zbyt małego Dworca Wiedeńskiego. Na jego miejscu postanowiono wybudować nowy centralny dworzec dla stolicy, który przejąć miał m.in. obsługę pociągów na warszawskiej linii średnicowej. Budowę reprezentacyjnego dworca czołowo-przelotowego według projektu Czesława Przybylskiego i Andrzeja Pszenickiego rozpoczęto w 1932 roku. Monumentalny gmach, zaprojektowany w stylu modernistycznym z elementami art déco, został wyposażony w bogaty program handlowo-usługowy, w tym m.in. w salony dla VIP-ów. Do czasu jego ukończenia podróżni mieli być obsługiwani na prowizorycznym dworcu przy ul. Chmielnej, wzniesionym w 1921 roku.

15 grudnia 1936 została uruchomiona linia średnicowa wyposażona po raz pierwszy w trakcję elektryczną. Pociągi PKP kursowały na trasie Pruszków – Warszawa Główna – Otwock[1]. W 1938 roku rozpoczęto odprawianie pasażerów w ukończonej części dworca. W dniu 6 czerwca 1939 roku niedokończony budynek dworca uległ częściowemu zniszczeniu w wyniku pożaru wznieconego przez ekipę spawalniczą (podejrzewano wówczas sabotaż). Dworzec, dodatkowo uszkodzony podczas kampanii wrześniowej przez niemieckie samoloty, wkrótce potem został prowizorycznie wyremontowany przez władze okupacyjne (m.in. budowa nowego dachu) i oddany do użytku, w formie bardzo okrojonej w stosunku do pierwotnych planów.

W budynku dworca w okresie okupacji działała kawiarnia "Mitropa" przeznaczona tylko dla Niemców.

Służył do wybuchu powstania warszawskiego, podczas którego ponownie ucierpiał i ostatecznie został wysadzony w powietrze przez Niemców w styczniu 1945 roku. Resztki dworca rozebrano po wojnie, a jego funkcje przejął tymczasowy dworzec Warszawa Główna Osobowa; obecnie pełnią je dworce Centralny i Śródmieście.

Budowa Dworca Głównego 1939 r.

http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/83606:1/

Strona na Wikipedii 

Zdjęcia na "Warszawa 1939"