Odbiornik radiowy "Victoria" produkcji wileńskiego "Elektritu".
Towarzystwo Radiotechniczne „ELEKTRIT” – największe
przedsiębiorstwo w Wilnie i na Wileńszczyznie w latach międzywojennych.
Zatrudniało 1100 pracowników, produkując odbiorniki radiowe, zasilacze,
wzmacniacze i podzespoły radiotechniczne. W roku 1925 w Wilnie Samuel i Hirsz
Chwolesowie oraz Nachman Lewin powołali Towarzystwo Radiotechniczne
"Elektrit", które przy ulicy Wileńskiej 24 prowadziło sklep oraz
warsztat radiotechniczny, zajmujący się sprzedażą, instalacją oraz naprawą
importowanego sprzętu radiowego. W 1927 roku firma zaczęła montować i
sprzedawać proste odbiorniki własnej konstrukcji. Ogromne zainteresowanie
odbiornikami, spowodowane w dużym stopniu uruchomieniem w 1928 roku stacji
Polskiego Radia w Wilnie, zachęciło firmę do rozpoczęcia własnej produkcji
podzespołów radiowych (kondensatorów, transformatorów, głośników, obudów). W
1934 roku "Elektrit" rozpoczął produkcję odbiorników na licencji
wiedeńskiej firmy "Minerwa" w nowym zakładzie przy ul. gen.
Szeptyckiego.
W 1936 roku "Elektrit" był największym
producentem odbiorników w kraju, zatrudniającym 1100 pracowników. W tym okresie
Elektrit stał się nowoczesną fabryką o powierzchni ponad 10.000 m², z własną
elektrownią, stolarnią, bogato wyposażonym działem mechanicznym i
laboratoriami. Montaż odbywał się systemem taśmowym przy wykorzystaniu 6 linii
produkcyjnych. Roczna produkcja odbiorników wynosiła 54.000 sztuk a wartość
produkcji 1,2 mln dolarów. Odbiorniki montowane były prawie w całości z
polskich podzespołów, tylko 20% elementów pochodziło z importu. Od 1937 roku
"Elektrit" zaczął - jako jedyny polski producent - eksportować
odbiorniki radiowe, m.in. do Indii, Afryki Południowej i na Bliski Wschód.
Firma brała udział we wszystkich ważniejszych targach i wystawach
międzynarodowych, zdobywając wyróżnienia i medale.
Skrzynka i wnętrze radioodbiornika "Elektrit" Z233G.
Działalność fabryki zakończyła się z wybuchem II wojny
światowej. Po zajęciu Wilna przez ZSRR zakłady wraz z personelem, maszynami,
wyrobami i materiałami zostały wywiezione do Mińska, gdzie na polecenie władz
radzieckich załoga uruchomiła w 1940 roku produkcję radioodbiorników,
wykorzystując przywiezione podzespoły i rosyjskie lampy. W 1941 roku zakład
został zniszczony przez Niemców. Po zakończeniu wojny fabrykę uruchomiono
powtórnie w 1946 roku (za pomocą niewielu pozostałych pracowników wileńskich
zakładów) pod nazwą "Zakład Radiowy im. W. Mołotowa". Produkowała
odbiorniki radiowe "Mińsk" o wyglądzie naśladującym przedwojenne
"Elektrity".
Po wojnie w Polsce grupy byłych pracowników Elektritu
pracowały w Państwowej Fabryce Odbiorników Radiowych (późniejszej
Dzierżoniowskiej Diorze) i współtworzyły we Wrocławiu spółdzielnię
"Radiotechnika".
Przekazanie wojsku samochodu ufundowanego przez Towarzystwo
Radiotechniczne "Elektrit" w Wilnie (10 maja 1937 r.).
------------------------------------
